Patellaluxatie bij honden: graden, signalen en leven met Mila's patellaluxatie van graad 4

Mila is onze Franse bulldog van 8 en de reden dat ChillyPup bestaat. Ze heeft patellaluxatie van graad 4 in haar linkerachterpoot, de hoogste graad die er is, een afgescheurde kruisband in diezelfde poot, en daarnaast artrose. Ze houdt nog steeds van een avontuur en weigert nog altijd om ergens naartoe gedragen te worden, dus een groot deel van ons leven thuis draait om haar comfortabel te houden en haar in haar eigen tempo te laten bewegen.

Heeft je dierenarts net het woord "patellaluxatie" laten vallen? Dit artikel legt uit wat het betekent, hoe de graden werken, waar je op kunt letten en hoe een realistische dagelijkse routine eruitziet. Wij zijn hondeneigenaren, geen dierenartsen, dus alles over diagnose of behandeling bespreek je altijd met je dierenarts.

Bekijk de roodlichtcollectieVind wat bij je hond past

Wat is patellaluxatie?

De patella is de knieschijf. Normaal ligt die in een groef onderaan het dijbeen en glijdt hij op en neer als het been buigt. Bij patellaluxatie schiet de knieschijf uit die groef, meestal naar de binnenkant van de knie (mediaal), soms naar de buitenkant (lateraal). Zolang hij uit de groef ligt, kan het been niet goed strekken. Daarom huppelen veel honden een paar passen of houden ze hun poot even op.

De vier graden uitgelegd

Dierenartsen delen patellaluxatie in van graad 1 tot 4, afhankelijk van hoe makkelijk de knieschijf uit de groef schiet en of hij vanzelf weer terugglijdt.^[2]

Graad	Wat er met de knieschijf gebeurt	Wat eigenaren vaak merken
Graad 1	Een dierenarts kan hem eruit duwen, maar hij schiet direct terug. Hij schiet niet uit de groef tijdens normaal lopen.	Vaak helemaal niets.
Graad 2	De meest voorkomende graad. Ligt meestal op zijn plek en schiet af en toe uit de groef, vaak tijdens beweging.	Af en toe een huppeltje of een paar sprongetjes op drie poten.
Graad 3	Ligt het grootste deel van de tijd buiten de groef. Kan worden teruggeduwd, maar blijft niet zitten.	Vaker huppelen, een afwijkend looppatroon, stijfheid.
Graad 4	De zeldzaamste en ernstigste graad. Ligt blijvend buiten de groef en kan niet worden teruggeduwd.	Een veranderde manier van lopen, en stijfheid na het rusten als er artrose ontstaat.

Hoe vaak komt het voor, en komt het veel voor bij Franse bulldogs?

Een groot Brits onderzoek onder honden bij huisdierenartsen in Engeland liet zien dat 1,3% de diagnose patellaluxatie had, ongeveer 1 op de 77 honden.^[1] Pomeriaantjes en Yorkshire terriërs hoorden bij de rassen met het hoogste risico in vergelijking met kruisingen, en honden die lichter waren dan het gemiddelde gewicht voor hun ras hadden er ook vaker last van.^[1] Britse liefdadigheidsdierenartsen noemen Franse bulldogs bij de kleine rassen die er aanleg voor hebben, samen met chihuahua's, pomeriaantjes, Yorkshire terriërs, toypoedels en Boston terriërs.^[3]

In datzelfde Britse onderzoek werd ongeveer 39% van de honden met een diagnose behandeld met medicatie en zorg, en kreeg ongeveer 13% een operatie.^[1] De meeste honden leven er dus dagelijks mee, in plaats van meteen geopereerd te worden.

Signalen om op te letten

• Een paar passen huppelen of op één achterpoot springen, en daarna gewoon weer doorlopen
• Een plotselinge kreupelheid die komt en gaat
• Stijfheid bij het opstaan na het rusten
• Aarzelen voordat ze op de bank of in de auto springen
• Gevoeligheid als de knie wordt aangeraakt^[3]

Hoe het meestal wordt aangepakt

Je dierenarts onderzoekt de knie, stelt de graad vast en bespreekt de mogelijkheden met je. Als algemene richtlijn worden graad 1 en 2 vaak aangepakt met gewichtsbeheersing, fysiotherapie, een oefenplan om spieren op te bouwen en zo nodig medicatie. Bij graad 3 en 4 wordt vaker een operatie overwogen, waarbij de botten opnieuw worden uitgelijnd en de groef van de knieschijf wordt verdiept.^[3] Elke hond is anders, en het juiste plan hangt af van leeftijd, andere gezondheidsproblemen en hoe de hond zich dagelijks redt.

Iets wat goed is om vroeg te weten: artrose in de aangedane knie komt na verloop van tijd heel vaak voor.^[3] Daarom is de dagelijkse routine zo belangrijk, ook lang na de diagnose.

Er thuis mee leven

• Houd je hond slank. Elke extra kilo is extra belasting voor de knie.
• Kort en vaak. Rustige, regelmatige wandelingen passen bij de meeste honden beter dan één lange tocht in het weekend.
• Grip onder de poten. Kleden of lopers op houten en tegelvloeren voorkomen uitglijden en krabbelen.
• Hellingen en trapjes. Mila heeft een hekel aan gedragen worden, dus met een trapje naar de bank en een hondenloopplank voor de auto kan ze zich op haar eigen manier verplaatsen.
• Korte nagels. Lange nagels veranderen hoe een hond staat en grip houdt.
• Een warme, ondersteunende mand. Stijfheid valt meestal het meest op na het liggen op een koude of harde ondergrond.

De plek van roodlichttherapie in Mila's routine

Omdat Mila's linkerachterpoot nooit recht is geweest, hebben we besloten haar niet te laten opereren toen ze haar kruisband afscheurde. Als die poot rechtgezet zou worden, zou er meer druk komen op haar rug en haar andere achterpoot, en we wilden niet dat ze één operatie zou doorstaan om daarna nog een operatie nodig te hebben. Dus zorgen we er thuis zo goed mogelijk voor, in de wetenschap dat dat voor de rest van haar leven is. In ons artikel over kruisbandletsel leggen we die beslissing uitgebreid uit.

We begonnen met roodlichttherapie voor Mila vanuit een simpele gedachte: als het ook maar 10% verschil zou maken in hoe comfortabel ze zich voelde, was het de moeite waard. Het is geen wondermiddel en zo zouden we het ook nooit noemen, maar we zijn oprecht blij dat we het hebben geprobeerd, en het is een van de rustigste momenten van haar dag geworden.

Elke avond. Als we lekker op de bank tv zitten te kijken, ligt Mila met haar grote roodlichttherapiepad om zich heen op de constante lichtstand. De meeste dagen staat hij op P1 of P2, en op haar stijvere dagen tot P5. Meestal valt ze binnen een paar minuten in slaap en slaapt ze de hele 15 tot 20 minuten door.

Gevoelige dagen en dagjes uit. Op dagen dat ze duidelijk last heeft van haar linkerachterpoot, of als we niet thuis zijn, draagt ze in plaats daarvan de pootwrap om die poot. Die is draadloos, dus hij gaat overal mee naartoe.

Eén specifieke plek. Heeft ze op één bepaalde plek wat meer last, dan gebruiken we het kleine draadloze pad alleen op die plek.

Ze krijgt ze nooit alle drie tegelijk. Eén product, één rustige sessie, de meeste dagen van de week. De belangrijkste les uit onze eigen ervaring is dat regelmaat veel meer telt dan de lengte van een sessie: 10 tot 15 minuten, de meeste dagen, opgebouwd over weken en maanden.

Wat andere eigenaren ons vertellen

Dit zijn echte reviews van klanten van ChillyPup, woord voor woord overgenomen met de foto's die ze hebben toegevoegd. Elke hond is anders, en je kunt al onze reviews lezen op onze reviewpagina. De reviews staan hieronder in de eigen woorden van onze klanten, in het Engels.

Welk product past bij een hond met patellaluxatie?

Product	Het meest geschikt voor	Goed om te weten
Pootwrap	Direct om de knie wikkelen	Draadloos, 40 leds, tot 89 mW/cm², voor een pootomtrek van 14 tot 28 cm, automatische uitschakeling na 15 minuten
Groot pad	Een avondroutine voor het hele lichaam, zoals bij Mila	210 leds, vijf vermogensstanden, tot 124,1 mW/cm², om op te liggen of om je hond heen te wikkelen
Klein draadloos pad	Eén specifieke plek, met een band op zijn plaats gehouden	Draadloos, 60 leds, geleverd met een lange en een korte band

Twijfel je wat bij je hond past? Onze keuzehulp helpt je op weg, of neem contact met ons op en vertel ons over je hond.

Veelgestelde vragen

Kan een hond met patellaluxatie een normaal leven leiden?

Veel honden wel. In het Verenigd Koninkrijk wordt de meerderheid van de honden met een diagnose dagelijks begeleid zonder operatie.^[1] Gewicht, regelmatige beweging, een slim ingerichte woning en regelmatige controles bij de dierenarts maken veel verschil in hoe comfortabel ze blijven.

Is bij patellaluxatie van graad 4 altijd een operatie nodig?

Niet altijd. Bij hogere graden wordt vaker een operatie overwogen,^[3] maar de beslissing hangt af van jouw hond, de leeftijd en hoe hij zich redt. Dat is iets voor je dierenarts.

Is roodlichttherapie geschikt voor een hond met patellaluxatie?

Veel eigenaren, wij ook, gebruiken het als een rustig, comfortabel onderdeel van de routine van hun hond. Zoals bij alles wat nieuw is: overleg eerst met je dierenarts als je hond een diagnose heeft of onlangs is geopereerd. In onze gebruikershandleiding lees je hoe je elk product veilig gebruikt.

Kan ik de pootwrap direct op de knie gebruiken?

Ja. De pootwrap is ontworpen om om de poot te zitten, ook om de knie, en past om poten van 14 tot 28 cm omtrek. Meet voor je bestelt rond het breedste deel van de plek die je wilt bedekken.

Hoe vaak moeten we het gebruiken?

Regelmaat telt meer dan lengte. Wij merken dat 10 tot 15 minuten, de meeste dagen, veel beter werkt dan af en toe een lange sessie.

Lees verder

• Kruisbandletsel bij honden: signalen, operatie en waarom we voor Mila een andere weg kozen
• Waarom zijn de achterpoten van mijn hond zwak? Oorzaken, wanneer je je zorgen moet maken en hoe je kunt helpen
• Artrose bij honden: signalen, dagelijkse routine en de plek van rood licht
• Heupdysplasie bij honden: een gids voor hondeneigenaren over dagelijks comfort
• Hernia (IVDD) bij honden: een rustige routine thuis voor teckels en andere rassen
• Roodlichttherapie voor honden, een gids voor hondeneigenaren

Bronnen

1. O'Neill DG, Meeson RL, Sheridan A, Church DB, Brodbelt DC. The epidemiology of patellar luxation in dogs attending primary-care veterinary practices in England. Canine Genetics and Epidemiology. 2016;3. RVC VetCompass summary
2. Davies Veterinary Specialists. Patellar luxation fact sheet. vetspecialists.co.uk
3. Animal Trust. Patella luxation in dogs. animaltrust.org.uk